Research: Belgisch middenkader kreunt onder complexiteit van werk

  • Acht op de tien middenkaders die het werk in hun organisatie 'zeer complex' noemen, wijten dat in de eerste plaats aan een te groot aantal reorganisaties
  • 75 procent van de middenkaders zegt dat hun bedrijf te veel hiërarchische lagen, rollen en processen telt
  • Een op de twee bedienden en middenkaders voelt zich overweldigd door de grote hoeveelheid procedures.

Uit onderzoek van CFO Services TriFinance blijkt dat zes op de tien Belgische middenkaders de complexiteit van het werk in hun bedrijf als ‘zeer hoog’ beschrijven (score > 8 op 10). De meerderheid van de ‘gewone’ bedienden (54%) vindt het werk gemiddeld complex (5-7 op 10).

De drie belangrijkste factoren die volgens middle managers structureel aan de complexiteit van het werk bijdragen zijn:

  • te veel reorganisaties van het bedrijf (81%)
  • te veel externe regulering (65%)
  • een te grote diversiteit van de bedrijfsactiviteiten (32%)

Voor bedienden zijn deze structurele factoren meer gelinkt aan de loutere organisatie van het bedrijf. Ze wijzen op:

  • de structuur van de organisatie (70%)
  • het aantal herstructureringen (66%)
  • het te grote aantal afdelingen binnen het bedrijf (62%).


Herstructureringen vragen een grote veranderbereidheid van werknemers. Die dreigen wel eens het overzicht te verliezen van wat er allemaal verandert. Liefst 87 procent van de respondenten die op een departement werken dat de voorbije tien jaar meer dan drie keer werd geherstructureerd, zegt dat deze reorganisaties het werk complex hebben gemaakt. Als er minder dan drie reorganisaties plaatsvonden, is dat nog altijd 74 procent.

Middenkader betaalt het gelag

Driekwart (75 procent) van de middenkaders uit het onderzoek geeft aan dat zijn bedrijf te veel hiërarchische lagen, rollen en processen telt. De helft van de middle managers vindt dat die rollen en functies ook slecht gedefinieerd zijn. 67 procent zegt dat het moeilijk is om werk gedaan te krijgen vanwege meetings en rapportering. Ze laten daar bedienden (40%) en arbeiders (20%) ver achter zich. 61 procent van de middle managers vindt de eigen organisatie vaak te complex georganiseerd in vergelijking met concurrenten uit dezelfde sector. Arbeiders (32%) en gewone bedienden (38%) zijn minder vaak die mening toegedaan.

Managers voelen zich vaak overweldigd,’ zegt Jean-Marie Bequevort, expert in management en bedrijfsorganisatie bij TriFinance. ‘Zij moeten zoals jongleurs tegelijkertijd diverse borden draaiende houden. Ze zitten gekneld tussen de directie, de regelgeving en de rest van de organisatie. Hun rol is complexer dan ooit tevoren. Dat heeft onder meer te maken met de toevloed aan regelgeving, procedures en nieuwe technologieën, de niet aflatende golf aan fusies en overnames en de toegenomen diversiteit van het personeel.’

Oerwoud aan beleidslijnen

Processen, procedures en beleidslijnen spelen een belangrijke rol in de ervaring van werk als complex. Meer middenkaders (60%) dan bedienden (36%) en arbeiders (31%) vinden procedures en beleidslijnen verwarrend omdat ze per departement verschillen. Zowat de helft (48%) van zowel de bedienden als de middenkaders zegt zelfs overdonderd te zijn door de grote hoeveelheid procedures. Een kleine helft (46%) van het middle management zegt dat werkinstructies niet up-to-date zijn.

Processen slecht gedefinieerd

Een grote meerderheid (58%) van de middenkaders klaagt erover dat processen waarbij verschillende afdelingen betrokken zijn slecht gedefinieerd zijn. Nog eens 55 procent van hen zegt dat de bestaande bedrijfsprocessen niet eens deftig zijn beschreven. Nochtans toonde eerder onderzoek van TriFinance aan dat bedrijven die werken met helder beschreven integrale bedrijfsprocessen, een positieve invloed hebben op het welzijn van medewerkers.

Een bedrijf dat zich organiseert op basis van integrale bedrijfsprocessen verhoogt het engagement en de veranderingsbereidheid bij zijn medewerkers,’ zegt Alexander van Caeneghem, business unit leader CFO Services bij TriFinance. ‘Bij een goed beschreven proces weten medewerkers wat hun verantwoordelijkheden zijn. Ze zien beter welke impact hun job heeft op collega’s en op het bedrijf. Daardoor blijken ze ook minder last van stress te hebben. Ze zijn, kortom, gelukkiger én productiever.’

Hogere opleiding = complexere werkomgeving

Of je als werknemer je werk als complex ervaart hangt natuurlijk af van de aard van het werk. Vaak gaat het namelijk om kenniswerk. De ervaring van werk als complex vertoont namelijk samenhang met opleidingsniveau, functie en salaris. Significant meer werknemers (37%) met een universitaire of hogeschoolopleiding dan mensen met een diploma secundair (28%) kwalificeren hun werk als complex. Duidelijk meer (57%) werknemers die minstens 4000 euro bruto verdienen spreken van zeer hoge complexiteit.

Volgens de survey hangt ervaring van complexiteit ook onmiskenbaar samen met computerwerk. 36 procent van wie zijn werkdag voor een computer doorbrengt kent zijn werk een zeer hoge complexiteitsscore toe, tegenover 19 procent van de werknemers die zelden of nooit een computer te zien krijgen tijdens hun dagtaak. Voor 23% van de medewerkers in deze laatste categorie is de complexiteit van het werk zelfs ‘zeer laag’ (maximaal 4 op 10).

Tot slot blijkt anciënniteit samen te hangen met ‘gepercipieerde complexiteit’. Hoe langer iemand bij een bedrijf werkt, hoe groter het inzicht in de organisatie, hoe sterker ook de ervaring van complexiteit. Zo scoort 38 procent van de werknemers met 20 jaar anciënniteit de complexiteit van de werkomgeving ‘zeer hoog’, terwijl dat bij de mensen met 5 tot 9 jaar anciënniteit slechts 24 procent is. In die laatste anciënniteitscategorie vindt 58% zijn werk gemiddeld complex. Met de anciënniteit stijgen doorgaans iemands verantwoordelijkheden en wordt het takenpakket complexer. Onmiskenbaar moet hier ook het verband worden gelegd tussen anciënniteit en het aantal herstructureringen dat een werknemer met hoge anciënniteit mogelijk doormaakt tijdens zijn loopbaan bij een en dezelfde werkgever. Juist een groot aantal herstructureringen blijkt zwaar door te wegen op de ervaring van complexiteit van werk.

Complexiteit beïnvloedt jobtevredenheid niet

Over alle organisatiegroottes heen noemt grosso modo één op de drie Belgen zijn werk ‘zeer complex’. De grootste groep werknemers die hun werk nauwelijks complex noemen, zijn te vinden in kmo’s. Daar geeft 25% van de respondenten de ingewikkeldheid van zijn werk een score tussen de 0 en de 4 op 10. Bij grotere bedrijven ligt dat percentage rond de 10%. Het onderzoek bracht geen fundamentele verschillen aan het licht in private sector, non-profit en overheid.

De complexiteit van werk lijkt geen invloed te hebben op jobtevredenheid. Die ligt bij arbeiders, bedienen én middenkaders altijd rond de 7 op 10. Wél een duidelijk verband is er met efficiëntiescores. Terwijl arbeiders hun bedrijf qua efficiëntie gemiddeld 6,4 op 10 geven en bedienden 6 op 10, ligt de waardering van het middenkader (5,7 op 10) een stuk lager. Zij hebben het duidelijkste beeld van de complexiteit in hun bedrijf.

Dat middle managers hun werk complex noemen, doet geen afbreuk aan hun engagement,’ zegt Jean-Marie Bequevort. ‘Maar het is wel een waarschuwing van formaat aan de directie. Veel problemen in back-office en administratieve functies hebben te maken met niet-gemanagede complexiteit.

Meer informatie

Dirk van Bastelaere, Communicatiemanager CFO Services TriFinance, 0498 946 952, dirk.vanbastelaere@trifinance.be

Over het onderzoek

In opdracht van CFO Services TriFinance organiseerde iVox een online bevraging bij 1000 werknemers (arbeiders, bedienden, middenmanagement), representatief voor de Belgische arbeidspopulatie op leeftijd, gender, opleiding en regio. De bevraging liep van 26 april tot 11 mei 2018. De foutenmarge bedraagt 3,02%.

Over TriFinance

TriFinance is een innovatieve dienstverlener met een focus op Finance & Advisory in België, Nederland en Duitsland. Naast transition en support, interim management en projectimplementatie via projectsourcing (Programmawet van 27 december 2012) biedt het bedrijf diensten op het vlak van werving en selectie. TriFinance beschikt daarvoor over een vaste pool sterk gespecialiseerde en flexibel inzetbare project consultants.

Belangrijke groeipool van TriFinance is de managementconsultingactiviteit, waarbij multidisciplinaire teams pragmatisch advies verlenen aan financiële instellingen en bedrijven uit de private en de publieke sector. TriFinance zorgt daarbij ook voor implementatie en realisatie.

TriFinance heeft vestigingen in Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen, Gent, Brussel, Hasselt, Louvain-la-Neuve, Hamburg, München en Düsseldorf. Als netwerkorganisatie met een sterke focus op human development, kennisdeling, innovatie en organisatieontwikkeling behoort het tot het Nederlandse Parklane Insight, een Europees groeibedrijf met 750 medewerkers. De missie is ‘Furthering People for Better Performance in Do-How’.













Deel deze pagina via:
Jean-Marie Bequevort Practice Leader Complexity Reduction
+32 (0)2 712 08 90