Mensen voorbereiden op duurzame loopbanen

Eva Kyndt (Uantwerpen/KULeuven) en Kris D’Hulst over generieke vaardigheden in het bedrijfsleven


Je hoort wel vaker werkgevers klagen over een ‘mismatch’ tussen vaardigheden die afgestudeerde starters bieden en vaardigheden die bedrijven verwachten. Maar is die mismatch er écht wel? En welke rol kunnen ondernemingen zelf spelen om de match te verbeteren? Een boeiend dubbelinterview tussen een academica en een opleidingsverantwoordelijke.


Eva Kyndt is professor ‘human resource development & management’ aan de faculteit Psychologische en Pedagogische Wetenschappen van de KU Leuven en het departement Opleidings- en Onderwijswetenschappen van de Universiteit Antwerpen. Kris D’Hulst is verantwoordelijk voor alle interne en externe opleidingen van TriFinance. In die functie is hij bijzonder geboeid door de vraag of je generieke vaardigheden kan trainen, en welke rol een lerende organisatie daarbij kan spelen.

Vanwaar die interesse?

Kris D’Hulst (TriFinance): ‘Ik ben ervan overtuigd dat iemand kan groeien door generieke vaardigheden te combineren met motivatie. Ik vraag me vooral af hoe je als werkgever die generieke vaardigheden naar een hoger niveau kan brengen.’

Eva Kyndt (KUL): ‘Klassiek zien we vaardigheid als een combinatie van skills, kennis en attitude. Generieke vaardigheden zijn dan vaardigheden die in verschillende contexten relevant zijn.’

Dus is de vraag: waar leer je die generieke vaardigheden aan?


Kyndt: ‘Je hoort bedrijven wel eens sakkeren over het feit dat de technische skills van nieuwe werknemers OK zijn, maar dat die generieke vaardigheden minder sterk of zelfs onvoldoende zijn. Maar in recent eigen onderzoek aan de KUL hebben we kunnen vaststellen dat het met die generieke vaardigheden zo slecht niet gesteld is als we dachten. Alleen moeten we de credits daarvoor niet meteen naar het onderwijs schuiven. We merken dat afgestudeerden hun generieke vaardigheden vooral bijspijkeren via eigen acties. Je kent de klassieke voorbeelden: leider bij de scouts, een verantwoordelijkheid in het orkest van de muziekacademie, actief op de speelpleinwerking, …’

D’Hulst: ‘OK, maar dan kan je je afvragen wat eerst kwam: generieke vaardigheden of persoonlijke initiatieven. En of je iemand überhaupt zo’n generieke vaardigheid kan aanleren of deze alleen maar wat kan aanscherpen.’

Kyndt: ‘Ik geloof wel in de ontwikkelbaarheid van generieke vaardigheden door training of andere ervaringen. Hogere niveaus qua generieke vaardigheden hangen samen met meer levenservaringen. Dat is wat anders dan zulke vaardigheden klassikaal aanleren.’

Doen bedrijven op dat vlak voldoende hard hun best?

Kyndt: ‘Ik kijk graag naar projecten waar bedrijven en onderwijs samenwerken, zoals via ‘projectgebaseerd onderwijs’, waarbij studenten bedrijven helpen met een bepaalde uitdaging.' 

D’Hulst: ‘Juist! Bij TriFinance besteden we daarom net enorm veel aandacht aan het mentoringprincipe. Mentoren helpen daarbij op alle vlakken van groeien. Niet alleen technische maar ook generieke vaardigheden worden op die manier bijgespijkerd. En vooral: in realistische situaties, on the job. Consultants die bij TriFinance aan de slag gaan, krijgen behoorlijk wat generieke vaardigheden aangeleerd door échte projecten te doen. We noemen dat ‘furthering people for better performance in do-how’. Een ander mooi voorbeeld van die overtuiging is ons zeer uitgebreide traineeship. Jonge mensen moeten nog leren werken, samenwerken, social skills verwerven, rapporteren, meningen uiten, … Al dit soort van vaardigheden proberen we onze jonge trainees heel bewust mee te geven. Praten via coaching en mentoring is nodig om de juiste dingen in de juiste volgorde te leren. Dat levert de steilste leercurve op. En dus ook de hoogste motivatie.’

Kyndt: ‘Ik vind het een goed idee om werknemers een mentor te geven en ervaringen te laten uitwisselen. Interactie met peers én leidinggevenden is belangrijk. Zo kan je van elkaar leren. Denk maar aan manieren om met deadlinestress om te gaan. Of nog: welke trucjes kan je gebruiken om uit grote hoeveelheden informatie snel en efficiënt een synthese te maken? Door met elkaar te praten, kan je van elkaar leren.’

Gaan werknemers spontaan te rade bij hun leidinggevenden?

Kyndt: ‘Onderzoek naar sociale netwerken in organisaties toont dat er een sterke neiging bestaat om vooral bij peers te gaan aankloppen. Dat is goed natuurlijk, maar diversiteit is ook belangrijk. En ja, als werkgever moet je je werknemers daartoe aanmoedigen.’

Welke rol moet het onderwijs spelen als het over generieke vaardigheden gaat?

Kyndt: ‘Ik vind niet dat het onderwijs pasklare professionals moet afleveren. Op inhoudelijk vlak doet het onderwijs het trouwens goed. Maar er zijn natuurlijk twee componenten belangrijk in het hoger onderwijs: naast vaardigheden speelt ook de attitude om levenslang te leren een grote rol. Vaak gaat het daarbij om motivatie en zelfsturing. Die leerhouding wordt in het hoger onderwijs nog te weinig bijgebracht. Ons hoger onderwijs denkt nog te veel in vakjes en maakt te weinig connecties.’

D’Hulst: ‘Het secundair onderwijs doet het op dat vlak beter. Denk maar aan vakoverschrijdende eindtermen. Maar kijken naar het onderwijs is al te gemakkelijk. We moeten ook naar onszelf kijken. Hoe creëeren we als werkgever een omgeving waarin mensen blijven groeien?’

Kyndt: ‘Hoe hoger de vorm van onderwijs, hoe specifieker dat onderwijs natuurlijk wordt en hoe verder het gaat staan van die generieke vaardigheden.’

D’Hulst: ‘We moeten als werkgever in eigen boezem durven kijken en niet verwachten dat we ‘afgewerkte producten’ krijgen. Je moet je werknemers veeleer blijven ontwikkelen door de kijken naar de motivatie en groeiverwachting, en hen daarin begeleiden door mentoring en coaching en relevante formele opleiding. Het is een mix van elementen.’

Waarom zijn mentoring en coaching überhaupt relevant?

D’Hulst: ‘Wij zijn er bij TriFinance van overtuigd dat de groei van mensen een goede zaak is voor je mensen én voor je bedrijf. Da’s een strategische visie waarbij de werknemer op de eerste plaats staat, maar beiden zijn erbij gebaat. Als werkgever vragen wij aan onze mensen: waar wil je heen? Hoe wil je groeien? Het is wat flauw om de verantwoordelijkheid op het onderwijs af te wentelen.’
Kyndt: ‘Klopt. Maar het onderwijs moet wel mensen leveren die in staat zijn om een duurzame loopbaan te ontwikkelen. Het onderwijs heeft op dat vlak wel nog een weg af te leggen.’



Eva Kyndt (Antwerpen/KULeuven) & Kris D'Hulst (TriTraining) (foto's (c) Jerry De Brie)









Deel deze pagina via:
Kris D'hulst Manager - Management Information & Systems
+32 3 304 89 51