BBC stap 6: naast financieel ook een democratisch evenwicht?

De verwachtingen van de stakeholders….

Een van de prioriteiten die de Vlaamse overheid vooropstelt met de BBC is het optimaliseren van de informatiebehoefte naar de verschillende interne en externe doelgroepen. Welke beleidsinformatie verwachten de stakeholders (Raad, College, de burger) omtrent het gevoerde beleid binnen hun lokaal bestuur?

Leassons learned

De strikte functionele indeling van de Nieuwe Gemeenteboekhouding leidt momenteel vaak tot discussies op beleidsniveau over de begroting en de werkelijke uitgaven tot  op het laagste artikelniveau (..hoe komt het dat het budget voor aankoop van kantoormateriaal met 500€ is overschreden?...). Bovendien heeft men enkel oog voor de budgettaire rapportering terwijl de bedrijfseconomische rapportering (balans en resultatenrekening), die inzicht geeft  over performantie en financiële gezondheid van een lokaal bestuur, nauwelijks  kritische wordt geanalyseerd. De budgettaire rapportering is ook voor een buitenstaander  uitgebreid, zeer detaillistische en, gezien er geen enkel herkenningspunt of raakvlak is met de financiële rapportering in een bedrijfsomgeving, moeilijk begrijpbaar. Ik daag elke leek in gemeenteboekhouding uit om in een half uurtje vat te krijgen op de cijfers van een jaarrekening van gemeente of stad….

De NOB (Nieuwe OCMW-Beleid) heeft dan weer een te grote vrijheid gegeven aan de besturen om een invulling te geven aan hun de rapportering over hun activiteiten (de activiteitencentra), omvat complexe berekeningen voor de gemeente bijdrage en krijgt als grootste kritiek dat de NOB meer werk met zich mee brengt maar een beperkte toegevoegde waarde creëert naar rapportering naar de verschillende doelgroepen.

Wat verwacht de stakeholder van een lokaal bestuur naar informatie? Die informatie die hem toelaat het beleid of beleidskeuzes te bepalen, op te volgen en bij te sturen. En dit verschilt natuurlijk van bestuur tot bestuur. Hoe vertaalt elk lokaal bestuur zijn organogram naar beleidsdomeinen? In welke mate vertaalt de visie zich naar aantal prioritaire doelstellingen? Hoe verhoudt het overig beleid zich tegenover de prioritaire doelstellingen? Keuzes die gemaakt moeten worden door elk individueel bestuur en, laten we een kat een kat noemen, meer bepaald door de bestuursmeerderheid.

Het vastleggen van de “format” door de regelgever waarbij elk lokaal bestuur inhoudelijk een invulling hieraan zal geven zal/kan leiden tot het geven van die informatie die de bestuursmeerderheid nodig acht. Zal de voltallige raad (dus ook oppositie) voldoende geïnformeerd zijn over “het beleid”? En wat met de burger?? 

…..tegenover beslissingsvrijheid en flexibiliteit

Het beperken van de beleidsdomeinen en de prioritaire doelstellingen heeft bovendien gevolgen op het vlak van autorisatie of kredietbewaking. De machtiging die de Raad verleent aan haar budgethouders bij het jaarlijks budget ligt op niveau van beleidsdomeinen. De Raad moet immers sturen op hoofdlijnen en zich niet meer inlaten met details. Hoe minder beleidsdomeinen hoe flexibeler er kan omgegaan worden met kredieten en kredietverschuivingen. Hoe meer beleidsdomeinen, hoe sneller men verzeilt geraakt in procedure van interne kredietaanpassing of budgetwijziging.

Het zal bijgevolg voor elke nieuwe beleidsploeg een uitdaging zijn om dit optimaal “democratisch evenwicht” te bereiken waarbij kwalitatieve en voldoende informatie wordt gerapporteerd aan de stakeholders  met toch de nodige flexibiliteit om snel bij te sturen en zo een vlotte werking van dagelijkse bestuur te verzekeren.